Bliżej Nieba…………

13 listopada 2006r w naszej szkole w ramach spotkań „z ciekawymi ludźmi” odbył się wykład który poprowadził pracownik naukowy Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego pan Grzegorz Sęk. Wykład ten był zatytułowany „Teleskop globalny”. Celem tego wykładu było zapoznanie z możliwościami współczesnych technik badawczych – a szczególności teleskopów LCOGT. Oto co wynieśliśmy z tego wykładu:

W naszej Galaktyce jest około 150 skupisk gwiazd, zwanych gromadami kulistymi. Zawierają one setki tysięcy gwiazd w jednakowym wieku, głównie gwiazd – olbrzymów. Gromady kuliste stanowią wdzięczny obiekt do obserwacji teleskopami LCOGT, gdyż większość z nich mieści się w polu widzenia FTN i FTS. Co prawda obiekty te nie wyglądają tak efektownie, jak na przykład galaktyki spiralne, ale za to każda fotografia zawiera mnóstwo informacji. Żeby te informacje wykorzystać, należy wykonywać fotografie z użyciem pięciu dostępnych filtrów: ultrafioletowego u', błękitnego B, zielonego V, czerwonego R oraz podczerwonego i'. Każda gromada powinna być w czasie tej samej sesji sfotografowana dwukrotnie, z czasami ekspozycji różniącymi się o czynnik 10. Chodzi o to, aby otrzymać poprawne obrazy zarówno jaśniejszych, jak i najsłabszych gwiazd w polu widzenia. Czas sesji wynoszący 30 minut w zupełności wystarczy na wykonanie tego zadania. Kiedy się dysponuje pojedynczym zdjęciem, należy oznaczyć kilka gwiazd – standardów. Źródłem informacji o standardach mogą być dane dotyczące tzw. Pól Stetsona. Gdy już znane są położenia i jasności gwiazd odniesienia, można wykonać pomiary jasności pozostałych gwiazd w polu widzenia, wykorzystując na przykład program SalsaJ. Informacje liczbowe o jasnościach w różnych filtrach służą do sporządzenia diagramu kolor – jasność albo typ widmowy – jasność dla danej gromady kulistej. Forma tego diagramu, obraz jaki rysuje się po naniesieniu danych poszczególnych gwiazd zależy od zaawansowania ewolucji poszczególnych gwiazd. Zatem dysponując takim diagramem, można określić wiek gromady. Następna ciekawa własność gromad to spora liczba gwiazd – olbrzymów. Wśród nich są gwiazdy zmienne rozmaitych typów, i właśnie poszukiwanie takich gwiazd może być przedmiotem kolejnego wykorzystania danych z pomiaru jasności i kolorów dla gwiazd – członków gromady kulistej. Nie wystarczy tutaj jedno zdjęcie, należy wykorzystać dwie a najlepiej trzy sesje obserwacyjne i porównać ze sobą jasności tych samych gwiazd, pomierzone dla różnych momentów. Liczba danych obserwacyjnych, które trzeba w tym przypadku przeanalizować, będzie ogromna – wchodzą bowiem w grę jasności setek, a nawet tysięcy gwiazd. Przy wykorzystaniu arkusza kalkulacyjnego i ten problem może być pokonany, w efekcie można będzie się spodziewać określenia jasności już znanych, a także wykrycie nowych gwiazd zmiennych, rezydujących w gromadach kulistych.

Wyniki obserwacji mogą być prezentowane na kilka sposobów. Po pierwsze, kolorowe fotografie, odpowiednio przygotowane i opisane, stają się elementami szkolnej galerii obiektów dalekiego Wszechświata. Galeria powinna stanowić główną część podstrony, dotyczącej udziału szkoły w programie EuHou. Natomiast wyniki pomiarów, przedstawione w postaci syntetycznej, mogą się znaleźć w okresowych raportach, prezentowanych na stronie EuHou.

Jak widać możemy skorzystać z bardzo ciekawych form obserwacji dlatego postanowiliśmy założyć kółko astronomiczne w ramach którego będziemy „obserwować niebo”, notować wyniki obserwacji i dzielić się z innymi sympatykami astronomii. Postanowiliśmy umieszczać te wyniki na naszej stronie internetowej - kto wie może doczekamy się naszej odrębnej strony Internetowej. Pozostaje nam tylko odliczać dni do kolejnego spotkania i liczyć na dogodną pogodę.